Jakie są strefy przestrzenne człowieka?

Proksemika to dziedzina nauki opisująca przestrzeń osobistą człowieka. Wyobraźmy sobie, że wokół nas roztoczona jest bańka powietrza, podobna do kapsułki. Ta bańka towarzyszy nam codziennie a jej rozmiar jest zależny od gęstości zaludnienia obszaru, w którym mieszkamy. Dla miejsc gdzie spotyka się mniejszą ilość ludzi rozmiar kapsuły jest większy. Oznacza to, iż ktoś potrzebuje większej przestrzeni osobistej. Zazwyczaj ludzie mieszkający na wsi potrzebują jej więcej o tych żyjących w miastach. W wyniku przeprowadzonych badań można wyróżnić kilka stref przestrzennych każdego człowieka:

1. Strefa intymna. 15- 45 cm
Jest to najważniejsza strefa. Dlaczego ? Bo jest ona zarezerwowana dla osób nam najbliższych: przyjaciół, rodziny. Podstrefa (poniżej 15 cm) dotyczy właściwie bardzo intymnych kontaktów.

2. Strefa osobista. 45 cm – 1,22 m
W tej strefie znajdują się osoby, które dobrze znamy: przyjaciele, osoby z firmy, z którymi dobrze się dogadujemy.

3. Strefa społeczna. 1,22 – 3,6 m
Taką odległość zachowujemy wobec osób, których dobrze nie znamy (w różnego rodzaju galeriach handlowych, podczas zakupów w sklepie, rozmowy z osobami, które dokonują jakiejś pracy remontowej w naszym domu itp. .)

4. Strefa publiczna. powyżej 3,6 m
Odległość powyżej 3,6 m sprawia, że nie czujemy się skrępowani w obecności znacznej ilości osób np. podczas wystąpień.

Powyższe odległości mogą ulegać zmianom w zależności od miejsca pochodzenia czy choćby płci. Kobiety w kontaktach z innymi osobami stoją bliżej nich a niżeli mężczyźni.

Myślę, że i Ty odczułeś kiedyś moment, kiedy ktoś obcy próbował „przekłuć Twoją bańkę” stając za blisko Ciebie, gdy wokół było dużo wolnego miejsca. Często do takiej sytuacji dochodzi w windzie, kiedy stojąc za blisko obok nieznanych nam ludzi czujemy się nieswojo, unikając kontaktu wzrokowego, milcząc i myśląc by już z niej wysiąść. Wychodząc czujemy podświadomą ulgę.

Ciekawym przykładem jak ważna jest nasza przestrzeń osobista może być również więzienna cela, w której przebywa kilku więźniów. Zbyt małe pomieszczenie i zbyt duża liczba osób powoduje zwiększenie poziomu agresji, ponieważ zostaje zmniejszona przestrzeń osobista skazanego. Dlatego też więzienna izolatka, w której nikt nie narusza przestrzeni działa uspokajająco na przestępcę.

W ostatnim czasie mamy do czynienia z licznymi zamieszkami, strajkami w Grecji czy Hiszpanii. W tym wypadku na agresję prócz bezpośredniego niezadowolenia ludzi wynikającego z wysokiego bezrobocia i ogólnego niezadowolenia z sytuacji ekonomicznej kraju, wpływa również nieustanne naruszanie strefy intymnej każdego demonstranta przez inne osoby uczestniczące w manifestacji. Dlatego tak łatwo o niezadowolenie wśród tłumu i krwawy przebieg wydarzeń.

Pamiętajmy zatem aby nie naruszać przestrzeni osobistej nieznanych nam osób unikając dyskomfortu zarówno drugiej osoby jaki i swojego.